تحصیل در کانادا چیزی فراتر از صرفاً حضور در کلاس های درس و گذراندن امتحانات است. بسیاری از دانشجویان بین المللی برای کمک به هزینه های زندگی یا کسب تجربه کاری ارزشمند در محیط کانادا، به صورت پاره wقت کار می کنند.
برای اینکه بتوانید همزمان با تحصیل در کانادا کار کنید، باید قوانین را به دقت بشناسید، تعادل را در زندگی خود ایجاد کنید و مدارک اداری خود را مرتب نگه دارید. این موضوع فراتر از صرفاً منظم بودن است؛ چرا که مستقیماً بر زندگی تحصیلی شما و توانایی تان برای ماندن قانونی در کانادا تأثیر می گذارد.
انتظار برخی چالش ها را داشته باشید. شما باید یک برنامه شلوغ را مدیریت کنید، محدودیت های ساعات کاری خود را بشناسید و وضعیت اقامتی خود را حفظ کنید. خبر خوب این است که راه هایی برای موفقیت در این مسیر وجود دارد. کمک های زیادی برای تشخیص اینکه کدام مشاغل مجاز هستند، چه چیزی قانونی است و چطور می توان مسیر تحصیل و کار را ترم به ترم بدون مشکل پیش برد، در دسترس است.
دانشجویان بین المللی چه نوع کارهایی می توانند انجام دهند؟
دانشجویان بین المللی به طور قانونی اجازه دارند هم در محوطه دانشگاه (On-Campus) و هم خارج از دانشگاه (Off-Campus) کار کنند. اداره مهاجرت، پناهندگی و شهروندی کانادا (IRCC) شرایط شفافی را برای دانشجویانی که قصد کار در حین تحصیل دارند، تعیین کرده است.
در مجوز تحصیل (Study Permit) شما باید ذکر شده باشد که شما «اجازه کار» دارید و همچنین باید به صورت تمام وقت در یک موسسه آموزشی منتخب (DLI) ثبت نام کرده باشید.
در طول ترم های تحصیلی: معمولاً تا ۲۰ ساعت کار با حقوق در هفته مجاز است. این محدودیت به شما کمک می کند تا بین کلاس ها و کار تعادل ایجاد کنید.
در تعطیلات رسمی دانشگاه: در زمان هایی مانند تعطیلات تابستانی یا زمستانی، ممکن است اجازه داشته باشید به صورت تمام وق کار کنید.
نکته مهم: طبق دستورالعمل های اخیر IRCC، گاهی اوقات موارد خاصی وجود دارد که اجازه ساعات کاری بیشتری را می دهد، اما از آنجا که قوانین تغییر می کنند، دانشجویان باید همواره به روزرسانی های IRCC را دنبال کنند.
تحصیل در کانادا
انواع مشاغل رایج
به طور کلی، گزینه های شغلی رایج برای دانشجویان در دو دسته اصلی زیر قرار می گیرند:
- مشاغل داخل دانشگاه: شامل نقش هایی مانند دستیار کتابخانه، باریستا در کافه دانشگاه، یا سفیر دانشجویی.
- مشاغل خارج از دانشگاه: معمولاً در دسته هایی مانند خرده فروشی (فروشندگی)، خدمات غذایی (رستوران)، پرستاری کودک، تدریس خصوصی یا مشاغل اداری قرار می گیرند.
برای کار در خارج از دانشگاه، شما به یک شماره بیمه اجتماعی (SIN) نیاز دارید و باید وضعیت دانشجویی تمام وقت خود را حفظ کنید. برای نقش هایی که مشکوک یا بسیار تخصصی هستند، بهتر است با مشاور دانشگاه چک کنید یا از پلتفرم های معتبر حقوقی مهاجرتی استفاده کنید تا از سوابق مهاجرتی خود محافظت کنید.
چگونه در چارچوب قوانین مجوز کار خود باقی بمانیم؟
حتی دانشجویانی که حواس شان جمع است هم ممکن است ناخواسته با قوانین مجوز کار به مشکل بخورند.
بسیاری از دانشجویان به طور تصادفی ساعات زیادی کار می کنند یا متوجه نمی شوند که تعداد واحدهایشان کمتر از حد نصاب تمام wقت شده است. وقتی این اتفاق می افتد، ممکن است بعداً هنگام درخواست برای مجوز کار پس از فارغ التحصیلی (PGWP) یا اقامت دائم (PR) مشکل ساز شود.
برای محافظت از وضعیت قانونی خود:
- همواره به عنوان یک دانشجوی تمام وقت ثبت نام کنید.
- سوابق شیفت های کاری خود را در هر هفته ثبت و نگهداری کنید.
- پیش از برداشتن شیفت های کاری اضافی، هرگونه تغییر در برنامه درسی خود را دوباره چک کنید.
اداره مهاجرت (IRCC) رعایت قوانین کار توسط دانشجویان را بررسی می کند و سوابق گذشته در بررسی های مهاجرتی آینده مورد بازبینی قرار می گیرند. اگر مطمئن نیستید که یک شغل یا شیفت کاری خاص مجاز است یا خیر، از دفتر بین الملل موسسه آموزشی خود (DLI) بپرسید یا با یک سرویس حقوقی مشورت کنید. این کار می تواند از تأثیرگذاری اشتباهات کوچک بر آینده شما جلوگیری کند.
نکات مدیریت زمان برای تحصیل و کار
مدیریت همزمان مدرسه و کار امکان پذیر است، اما نیاز به تلاش دارد. یک روتین ثابت بسازید و از استراتژی های زیر برای کاهش استرس و شفاف سازی روزهایتان استفاده کنید:
- استفاده از تقویم دیجیتال: از ابزارهایی مانند Google Calendar یا Outlook استفاده کنید تا تمام زمان های کلاس و شیفت های کاری را یادداشت کنید.
- اپلیکیشن های مدیریت وظایف: اپلیکیشن هایی مثل Todoist یا TickTick را برای پیگیری تکالیف و اولویت بندی امتحان کنید.
- تنظیم یادآور: برای هر دو وظیفه کاری و تحصیلی یادآور (Alarm/Notification) تنظیم کنید تا هیچ کدام را فراموش نکنید.
- ارتباط صادقانه با کارفرما: با کارفرمای خود روراست باشید. به آن ها بگویید که برنامه دانشگاه شما در اولویت است و ساعات در دسترس بودن خود را از قبل اعلام کنید. از زمان مطالعه خود محافظت کنید تا مجبور نشوید شیفت های پشت سر هم بردارید و تکالیف را آخر شب انجام دهید.
تعیین مرزها از همان ابتدا، حفظ تعادل در هر دو بخش زندگی را آسان تر می کند.
مدیریت زمان
کجا می توان حمایت شغلی و تحصیلی پیدا کرد؟
اکثر مدارس و دانشگاه های کانادا حمایت هایی را مخصوص دانشجویان بین المللی ارائه می دهند، از جمله:
- خدمات اشتغال: برای کمک به نوشتن رزومه (CV)، جستجوی شغل یا تمرین مصاحبه.
- مشاوران تحصیلی: که به برنامه ریزی کلاس ها یا مدیریت استرس تحصیلی کمک می کنند.
- مشاوره حقوقی یا مجوزها: از طریق شرکای دانشگاه یا پلتفرم های دیجیتالی.
برخی دانشجویان در مورد مجوز خود احساس عدم اطمینان می کنند یا با قوانین پیچیده کار گیج می شوند. اگر شرایط کاری شروع به سخت کردن تحصیل شما کرد یا فکر می کنید ممکن است یکی از شروط مجوز تحصیل خود را نقض کرده باشید، هرچه زودتر مشاوره بگیرید.
شما می توانید گردش کار مجوز خود را ردیابی کنید، یادآوری هایی برای تمدیدها دریافت کنید و مستقیماً از وکلای رسمی که تغییرات سیاست های IRCC را رصد می کنند، کمک بگیرید.
در طول تعطیلات برنامه ریزی شده (Scheduled Breaks)، اکثر دانشجویان می توانند تمام وقت کار کنند، اما اگر به دلیل یک وقفه تحصیلی (که رسمی نیست) یا تغییر رشته، تعداد واحدهای شما کمتر از حد مجاز شود، ممکن است اجازه کار را از دست بدهید.
مواردی که باید هنگام تغییر ترم چک کنید
- آیا هنوز به عنوان دانشجوی تمام wقت ثبت نام شده اید یا در مرخصی تأیید شده هستید؟
- آیا در یک تعطیلات رسمی هستید، یا بار درسی شما به دلیل دیگری کاهش یافته است؟
طبق قوانین IRCC، تنها «تعطیلات برنامه ریزی شده» (مانند تابستان در تقویم دانشگاه) اجازه افزایش ساعات کاری را می دهند. اگر به طور موقت پاره wقت شوید، ممکن است کار در خارج از دانشگاه مجاز نباشد. اگر مطمئن نیستید که وقفه شما به عنوان «برنامه ریزی شده» محسوب می شود یا خیر، امن ترین راه چک کردن با یک وکیل رسمی است.
دوران پس از فارغ التحصیلی
انتقال پس از فارغ التحصیلی، مانند زمان انتظار برای مجوز کار پس از فارغ التحصیلی (PGWP) نیز مهم است. اگر تمام شرایط IRCC را در زمان اتمام برنامه خود داشته باشید، ممکن است بتوانید در طول این دوره پردازش نیز کار کنید.
مسیر تحصیل در کانادا
حفظ تعادل در طول اقامت در کانادا
کار و تحصیل همزمان پاداش های خودش را دارد، اما می تواند به سرعت پیچیده شود. ساعات کاری اضافه ممکن است از نظر مالی وسوسه کننده باشد، اما غیبت در کلاس یا شکستن شروط مجوز تحصیل، مشکلات بزرگتری به همراه دارد. قوانین IRCC می تواند تغییر کند—برای مثال، سیاست های موقت ممکن است ساعات کاری را افزایش دهند یا انواع خاصی از مشاغل را محدود کنند.
ما دانشجویانی را دیده ایم که پس از تغییر ترم، در مورد واجد شرایط بودن خود برای کار دچار سوءتفاهم شده اند یا به روزرسانی های قوانین کار پس از تحصیل را نخوانده اند. نادیده گرفتن این جزئیات می تواند سال ها تلاش سخت را از بین ببرد و مسیر اقامت دائم شما را تحت تأثیر قرار دهد.
با کمک گرفتن در زمانی که احساس فشار می کنید، از پیشرفت تحصیلی، سلامت روان و سوابق قانونی خود محافظت کنید. مرزگذاری مهم است و دانستن اینکه چه زمانی باید شیفت های اضافی را متوقف کنید یا یک موضوع را با کارشناس حقوقی شفاف سازی کنید، تمرکز شما را دقیقاً جایی که باید باشد نگه می دارد.
نتیجه گیری
کار دانشجویی در کانادا برای بسیاری از دانشجویان ایرانی، فراتر از یک تجربه ساده است؛ این کار منبع مهمی برای تأمین هزینه های زندگی (به دلار کانادا) و پلی برای ورود به بازار کار حرفه ای در آمریکای شمالی محسوب می شود. اما همان طور که در این مقاله بررسی کردیم، این فرصت طلایی با خطوط قرمز قانونی همراه است.
نکات حیاتی برای دانشجویان ایرانی در کانادا:
۱. اولویت با ویزای شماست: هیچ درآمدی ارزش به خطر انداختن «استادی پرمیت» و شانس دریافت اقامت دائم (PR) در آینده را ندارد. همیشه وضعیت تحصیلی خود را «تمام وقت» نگه دارید و هرگز بیش از ۲۰ ساعت (یا سقف مجاز قانونی در زمان خود) کار نکنید.
۲. سوابق خود را مستند کنید: با توجه به حساسیت های مهاجرتی، داشتن سابقه دقیق از ساعات کاری و تطبیق آن با تقویم تحصیلی، بهترین دفاع شما در برابر هرگونه ابهام در آینده است.
۳. از منابع معتبر کمک بگیرید: قوانین اداره مهاجرت کانادا (IRCC) مدام در حال تغییر است. به شایعات گروه های تلگرامی یا تجربیات قدیمی دوستان اکتفا نکنید. استفاده از مشاوران رسمی دانشگاه یا پلتفرم های حقوقی معتبر می تواند شما را از اشتباهات جبران ناپذیر نجات دهد.
در نهایت، هدف اصلی شما از حضور در کانادا «تحصیل» است. کار پاره وقت باید مکمل تحصیل شما باشد، نه مانع آن. با مدیریت زمان هوشمندانه و رعایت دقیق قوانین، می توانید هم از پس هزینه ها بربیایید و هم رزومه ای قوی برای آینده شغلی خود در کانادا بسازید.
امکان تحصیل همزمان با کار
سوالات متداول
-
آیا برای کار کردن در حین تحصیل به ویزای کار (Work Permit) جداگانه نیاز دارم؟
خیر، معمولاً نیازی نیست. اگر مجوز تحصیل (Study Permit) شما معتبر باشد و در آن قید شده باشد که «اجازه کار دارید» (May accept employment…)، می توانید با همان مجوز کار کنید. البته باید حتماً در یک موسسه آموزشی منتخب (DLI) به صورت تمام وقت ثبت نام کرده باشید و سین نامبر (SIN) دریافت کنید.
-
سقف ۲۰ ساعت کار در هفته شامل کار داخل دانشگاه (On-Campus) هم می شود؟
خیر. سقف ۲۰ ساعت کار در هفته مربوط به مشاغل خارج از دانشگاه (Off-Campus) است. شما می توانید در داخل دانشگاه (مثلاً در کتابخانه یا کافه تریای دانشگاه) ساعات بیشتری کار کنید، مشروط بر اینکه این کار به درس شما لطمه نزند. اما ساعات کار خارج از دانشگاه نباید از حد مجاز قانونی تجاوز کند.
-
آیا می توانم در تابستان یا تعطیلات بین ترم به صورت تمام وقت کار کنم؟
بله، اما به یک شرط مهم: تعطیلات باید جزو «تعطیلات برنامه ریزی شده» (Scheduled Breaks) در تقویم آموزشی دانشگاه شما باشد (مانند تعطیلات تابستانی یا زمستانی) و شما باید برای ترم بعد ثبت نام کرده باشید. اگر خودتان تصمیم بگیرید یک ترم مرخصی بگیرید، اجازه کار تمام وقت ندارید.
-
اگر در یک ترم واحدهای کمتری بردارم و دانشجوی پاره وقت (Part-time) شوم، می توانم کار کنم؟
خیر. طبق قوانین اداره مهاجرت کانادا، برای اینکه اجازه کار (خارج از دانشگاه) داشته باشید، باید وضعیت دانشجویی شما تمام وقت باشد (مگر در ترم آخر تحصیلی که فقط چند واحد برای فارغ التحصیلی باقی مانده است). اگر بدون دلیل موجه پاره وقت شوید، اجازه کار شما لغو می شود.
-
کار «سیاه» یا دریافت حقوق به صورت نقدی (Cash) چه خطراتی دارد؟
کار بدون ثبت رسمی (بدون کسر مالیات و بیمه) غیرقانونی است. اگر اداره مهاجرت متوجه شود، می تواند منجر به اخراج از کانادا (Deportation) و رد شدن درخواست های اقامت دائم (PR) در آینده شود. همچنین، سابقه کار سیاه برای امتیازات مهاجرتی شما محاسبه نمی شود.
-
سین نامبر (SIN) چیست و چگونه آن را دریافت کنم؟
شماره بیمه اجتماعی (Social Insurance Number) یک کد ۹ رقمی است که برای کار قانونی در کانادا و دریافت حقوق به آن نیاز دارید. به محض ورود به کانادا و دریافت استادی پرمیت، می توانید با مراجعه به مراکز Service Canada یا به صورت آنلاین، درخواست SIN بدهید.
-
آیا بلافاصله پس از تمام شدن آخرین امتحانم می توانم تمام وقت کار کنم؟
قوانین در این مرحله بسیار حساس هستند. به محض اینکه نامه پایان دوره (Completion Letter) یا ریزنمرات نهایی را دریافت کردید که نشان می دهد درست تمام شده، باید کار کردن را متوقف کنید. اما اگر بلافاصله برای ویزای کار پس از فارغ التحصیلی (PGWP) اقدام کنید، می توانید در بازه زمانی انتظار برای جواب ویزا (Implied Status)، به صورت تمام وقت کار کنید.
-
اگر شغلی که پیدا می کنم مرتبط با رشته تحصیلی ام نباشد، اشکالی دارد؟
خیر، هیچ اشکالی ندارد. برای کار دانشجویی (Off-campus work limit)، نیازی نیست شغل شما مرتبط با رشته تان باشد. شما می توانید در رستوران، فروشگاه، اوبر یا هر شغل قانونی دیگری کار کنید.