یکی از مراحل حساس و تعیین کننده در پروسه مهاجرت به کانادا (چه برای ویزای موقت و چه اقامت دائم)، انجام آزمایش های پزشکی یا همان مدیکال (Immigration Medical Exam – IME) است. اداره مهاجرت کانادا (IRCC) با این آزمایش ها اطمینان حاصل می کند که ورود شما خطری برای سلامت عمومی جامعه ندارد و فشار بیش از حد بر سیستم بهداشت و درمان کانادا وارد نمی کند.
اخیراً با تمدید یک سیاست عمومی موقت تا سال ۲۰۲۹، خبرهای خوبی برای متقاضیانی که در داخل خاک کانادا هستند، منتشر شده است. در این مقاله به تمام جزئیات مدیکال، از لیست آزمایش ها تا شرایط معافیت جدید می پردازیم.
۱. چه کسانی نیاز به آزمایش مدیکال دارند؟
به طور کلی، دو دسته از افراد نیاز به انجام آزمایش مدیکال دارند:
متقاضیان اقامت دائم (Permanent Residence):
تمام اعضای خانواده (حتی اگر همراه شما نیایند) باید مدیکال بدهند.
متقاضیان اقامت موقت (Temporary Residence):
اگر قصد دارید بیش از ۶ ماه در کانادا بمانید و در یک سال گذشته به مدت ۶ ماه متوالی در یکی از کشورهای “پرخطر” (از نظر پزشکی) زندگی کرده اید.
اگر قصد کار در مشاغل خاصی را دارید که با سلامت عمومی در ارتباط است (مثل کادر درمان، معلمی، مراقبت از سالمندان و کودکان)، حتی اگر اقامت شما کمتر از ۶ ماه باشد.
۲. آزمایش های مدیکال شامل چه مواردی است؟
وقتی به پزشک معتمد (Panel Physician) مراجعه می کنید، معاینات زیر انجام می شود:
- معاینه فیزیکی: بررسی چشم، گوش، حلق، بینی، قلب، ریه، فشار خون و اندام ها. پزشک درباره سوابق بیماری های قبلی شما (مثل عمل های جراحی یا بیماری های مزمن) سوال می پرسد.
- عکس برداری قفسه سینه (Chest X-ray): برای بررسی وضعیت ریه ها (به ویژه سل). این مورد معمولاً برای افراد بالای ۱۱ سال الزامی است.
- آزمایش خون: برای بررسی بیماری هایی مثل ایدز (HIV) و سیفلیس (معمولاً برای افراد بالای ۱۵ سال).
- آزمایش ادرار: برای بررسی عملکرد کلیه ها و بیماری های متابولیک (برای افراد بالای ۵ سال).

لیست آزمایش های مدیکال کانادا
۳. خبر مهم: معافیت از مدیکال برای متقاضیان داخل کانادا (تمدید تا ۲۰۲۹)
اداره مهاجرت کانادا سیاستی را تحت عنوان “Temporary Public Policy” اجرا کرده است که هدف آن تسریع پرونده هاست. این سیاست که اخیراً تا ۵ اکتبر ۲۰۲۹ تمدید شد، برخی از متقاضیان داخل خاک کانادا را از انجام مجدد آزمایش مدیکال معاف می کند.
شرایط استفاده از معافیت مدیکال
اگر در حال حاضر داخل خاک کانادا هستید و برای اقامت دائم یا موقت (تمدید ویزا) درخواست می دهید، در صورت داشتن همه شرایط زیر از مدیکال جدید معاف هستید:
درخواست اقامت خود را ثبت کرده اید و آدرس فعلی شما در فرم ها “کانادا” ذکر شده است.
در ۵ سال گذشته یک آزمایش مدیکال (IME) انجام داده اید که شامل معاینه فیزیکی هم بوده است.
نتیجه آزمایش قبلی شما یکی از موارد زیر بوده باشد:
- M1: بدون خطر برای سلامت عمومی.
- M3: دارای شرایط پزشکی خاص اما بدون بار مالی زیاد برای سیستم کانادا (به شرطی که برچسب “TR only” یا “EDE only” نداشته باشد).
- M2 یا M2/3: پتانسیل خطر، اما شما مراحل نظارت پزشکی (Medical Surveillance) را نزد مقامات بهداشت استانی طی کرده اید.
نکته مهم: اگر واجد شرایط این معافیت هستید، باید شماره پرونده پزشکی قبلی (IME Number یا UMI) خود را در پرونده جدید وارد کنید تا افسر بتواند سابقه شما را پیدا کند.
۴. آزمایش مدیکال را کجا باید انجام دهم؟ (پزشکان معتمد)
شما نمی توانید نزد پزشک خانوادگی خود بروید. آزمایش مدیکال فقط باید توسط پزشکانی انجام شود که مورد تایید اداره مهاجرت کانادا هستند. این پزشکان Panel Physician نامیده می شوند.

مراحل انجام مدیکال کانادا
لیست پزشکان معتمد کانادا در ایران (به تفکیک شهر)
در ادامه مشخصات پزشکان مجاز برای انجام معاینات مدیکال در شهرهای اصفهان، مشهد، شیراز و تهران آورده شده است. لطفاً پیش از مراجعه حضوری، حتماً جهت دریافت نوبت تماس بگیرید.
اصفهان
- نام پزشک: دکتر پویا دانشور
- آدرس: خیابان وحید میانی، ساختمان جزیره ۳، کلینیک پزشکی دکتر دانشور و دکتر کرمی، پلاک ۳۰۳
- تلفن: ۰۳۱۳۶۲۶۰۰۶۷
- زبان های صحبت شده: فارسی، انگلیسی
مشهد
- نام پزشک: دکتر الهام ناظم
- آدرس: خیابان چمران ۷، پلاک ۱۲۳، کلینیک دکتر ناظم
- تلفن: ۰۵۱۳۲۲۵۰۹۱۰
- ایمیل: nazem.e@gmail.com
- زبان های صحبت شده: فارسی، انگلیسی، فرانسوی
شیراز
- نام پزشک: دکتر محمود واحد
- آدرس: خیابان سی متری سینما سعدی، کلینیک پزشکی دژبد (Dejbod)
- تلفن: ۰۷۱۳۲۳۰۴۶۷۱
- زبان های صحبت شده: فارسی، انگلیسی
- نام پزشک: دکتر مژده دستغیب
- آدرس: خیابان سی متری سینما سعدی، کلینیک پزشکی دژبد (Dejbod)
- تلفن: ۰۷۱۳۲۳۰۴۶۷۱
- زبان های صحبت شده: فارسی، انگلیسی
تهران
- نام پزشک: دکتر رضا فرخی
- آدرس: خیابان سپهبد قرنی، پلاک ۱۳۳، بیمارستان آپادانا
- تلفن: ۰۲۱۸۸۰۰۶۵۱۴ | ۰۹۱۲۱۲۳۷۷۰۲
- زبان های صحبت شده: فارسی، انگلیسی، فرانسوی
- (این پزشک خدمات تحت پوشش برنامه سلامت فدرال موقت (IFHP) را ارائه می دهد)
- نام پزشک: دکتر فریبا مقصودیان
- آدرس: یوسف آباد، ساختمان ماهان، پلاک ۴۵۸
- تلفن: ۰۲۱۸۸۰۴۲۶۱۴ | ۰۲۱۸۸۶۰۹۸۳۸
- ایمیل: Fariba_Maghsoudian@yahoo.com
- (این پزشک خدمات تحت پوشش برنامه سلامت فدرال موقت (IFHP) را ارائه می دهد)
- نام پزشک: دکتر محمدرضا رهوریان
- آدرس: بلوار کشاورز، خیابان رستاک، ساختمان پزشکان ۲۴، مطب دکتر رهوریان (نزدیک بیمارستان پارس)
- تلفن: ۰۲۱۸۸۹۷۵۴۴۰
- (این پزشک خدمات تحت پوشش برنامه سلامت فدرال موقت (IFHP) را ارائه می دهد)
- نام پزشک: دکتر ارشانوش پورمند
- آدرس: جردن (بلوار نلسون ماندلا)، ساختمان صبا، پلاک ۱۵۲، واحد ۸۱
- تلفن: ۰۲۱۲۲۰۲۵۹۵۸
- (این پزشک خدمات تحت پوشش برنامه سلامت فدرال موقت (IFHP) را ارائه می دهد)
- نام پزشک: دکتر محمدرضا ابراهیمی راد
- آدرس: خیابان ولیعصر، خیابان توانیر، پلاک ۱، بیمارستان دی (Day General Hospital)
- تلفن: ۰۹۱۲۳۰۶۹۷۵۷
- (این پزشک خدمات تحت پوشش برنامه سلامت فدرال موقت (IFHP) را ارائه می دهد)
منبع: سایت مهاجرت کانادا

هزینه های مدیکال کانادا
۵. نظارت پزشکی (Medical Surveillance) چیست؟
اگر در آزمایش مدیکال شما نشانه ای از سل غیرفعال (Inactive Tuberculosis) دیده شود، ممکن است ویزای شما صادر شود اما مشروط به “نظارت پزشکی”.
این یعنی به محض ورود به کانادا (معمولاً طی ۳۰ روز)، باید خودتان را به اداره بهداشت استان محل سکونت معرفی کنید تا تحت نظر باشید و اطمینان حاصل شود که بیماری شما فعال نمی شود. در فرم مدیکال این افراد کد M2 یا M2/3 درج می شود.
۶. نکاتی برای روز آزمایش
برای حضور با آمادگی کامل در روز معاینه و جلوگیری از هرگونه مشکل احتمالی، رعایت نکات زیر توصیه میشود:
- مدارک لازم: پاسپورت اصل، فرم درخواست مدیکال (اگر از قبل دریافت کرده اید – فرم IMM 1017E)، عینک یا لنز طبی (اگر استفاده می کنید) و گزارش های پزشکی مربوط به بیماری های خاص قبلی.
- ناشتا بودن: معمولاً برای آزمایش های مدیکال کانادا نیازی به ناشتا بودن نیست، اما بهتر است قبل از مراجعه از منشی مطب سوال کنید.
- خانم های باردار: حتماً پزشک را مطلع کنید. عکس برداری قفسه سینه ممکن است با محافظ سربی انجام شود یا به بعد از زایمان موکول گردد (که پروسه ویزا را به تاخیر می اندازد).
نتیجه گیری
انجام آزمایش مدیکال کانادا، اگرچه ممکن است در نگاه اول استرس زا به نظر برسد، اما با آگاهی از قوانین جدید و برنامه ریزی درست، یکی از ساده ترین مراحل پروسه مهاجرت به کانادا شما خواهد بود. خبر تمدید سیاست معافیت از مدیکال تا سال ۲۰۲۹ برای ایرانیانی که هم اکنون در کانادا هستند (دانشجویان، دارندگان ویزای کار یا توریست هایی که قصد تبدیل ویزا دارند)، فرصتی عالی برای صرفه جویی در هزینه و زمان است.
برای متقاضیانی که هنوز در ایران هستند، دسترسی به پزشکان معتمد در شهرهای اصلی (تهران، مشهد، اصفهان و شیراز) فرآیند را تسهیل کرده است. به یاد داشته باشید که صداقت در ارائه سوابق پزشکی و پیگیری دقیق دستورالعمل های پزشک معتمد، کلید عبور موفق از این مرحله است.
چک لیست نهایی:
- اگر در ایران هستید، پیش از مراجعه به پزشکان معتمد، حتماً تلفنی وقت بگیرید و مدارک شناسایی معتبر (پاسپورت) را همراه داشته باشید.
- اگر در کانادا هستید و قبلاً مدیکال داده اید، حتماً بررسی کنید که آیا شامل قانون معافیت جدید می شوید یا خیر تا از هزینه های اضافی پرهیز کنید.
- نگران بیماری های معمول نباشید؛ سیستم مهاجرت کانادا تنها بر روی بیماری هایی تمرکز دارد که سلامت عمومی را تهدید می کنند یا هزینه سنگینی برای دولت دارند.
مسیر مهاجرت پر از جزئیات است، اما با عبور از مرحله مدیکال، شما یک قدم بزرگ به دریافت ویزا و شروع زندگی جدید در کانادا نزدیک تر شده اید.

بیماری های منجر به رد مدیکال
سوالات متداول
-
آیا اگر بیماری خاصی داشته باشم، ویزای من رد می شود؟
هر بیماری باعث ریجکتی نمی شود. تنها بیماری هایی که خطر جدی برای سلامت عمومی دارند (مثل سل فعال یا سیفلیس درمان نشده) یا بیماری هایی که هزینه درمان آن ها فراتر از حد مجاز سالانه کانادا باشد (Excessive Demand)، ممکن است باعث ردی شوند.
-
اعتبار آزمایش مدیکال چقدر است؟
آزمایش مدیکال معمولاً ۱۲ ماه اعتبار دارد. اگر پروسه ویزای شما بیشتر از یک سال طول بکشد، ممکن است از شما خواسته شود دوباره آزمایش دهید (مگر اینکه شامل قانون معافیت ذکر شده در بالا شوید).